AI javoblarini qanday tekshirish kerak?
Xato va uydirmalarni aniqlash uchun sodda nazorat ro‘yxati.
AI javobi ishonchli ohangda yozilgani uning to‘g‘ri ekanini bildirmaydi. Tekshiruvni matndagi barcha da’volarni ajratishdan boshlang: sana, ism, raqam, qonun, tadqiqot xulosasi va havola alohida tekshiriladi. Umumiy fikr bilan faktni aralashtirmang — “samarali” degan baho uchun ham qanday o‘lchov ishlatilgani so‘ralishi kerak.
Birinchi navbatda birlamchi manbani qidiring: kompaniya mahsuloti uchun rasmiy hujjat, ilmiy natija uchun maqolaning o‘zi, davlat qarori uchun rasmiy portal. AI bergan havolani ko‘r-ko‘rona qabul qilmang; sahifa mavjudmi, sanasi mosmi va aytilgan da’vo aynan shu hujjatda bormi, tekshiring.
Raqamlar uchun hisobni qayta bajaring. Foiz qaysi bazadan hisoblanganini, davr va birlik bir xil ekanini tekshiring. Muhim qarorda bitta manba yetarli bo‘lmasligi mumkin: bir-biridan mustaqil ikki ishonchli manba toping. Manbalar qarama-qarshi bo‘lsa, farq sababini va noaniqlikni xulosada ochiq yozing.
Yakuniy matnda tasdiqlangan fakt, ehtimoliy xulosa va taxminni alohida belgilang. Tibbiy, yuridik, moliyaviy yoki xavfsizlikka ta’sir qiladigan mavzuda mutaxassis tekshiruvi shart. Eng yaxshi prompt ham faktchekni bekor qilmaydi; u faqat qaysi joylarni tekshirish kerakligini tezroq topishga yordam beradi.