Inha University in Tashkent: O‘zbekistonning universitet asosidagi birinchi AI laboratoriyasi ochildi

Inha University in Tashkentda 2026-yil iyun oyida ochilgan sun'iy intellekt laboratoriyasi rasman taqdim etildi. Rasmiy bayonotlarda va universitet kommunikatsiyasida bu muassasa «O‘zbekistonning birinchi universitet asosidagi sun'iy intellekt laboratoriyasi» sifatida taqdim etildi. Digital Technologies vaziri Sherzod Shermatov marosimda qatnashib, talabalar loyihalari, robototexnika namoyishlari va AI dasturiy yechimlarini ko‘rib chiqdi. Rasmiy ma'lumotlarga ko‘ra, laboratoriyaning asosiy maqsadi — talabalarga amaliy mashg‘ulotlar, ilmiy tadqiqotlar va sanoat bilan aloqalarni rag‘batlantirish bo‘lgan joy yaratishdir.

Ochilish va rasmiy ma'lumotlar

Ochilish jarayoni va taqdim etilgan asosiy faktlar rasmiy manbalar orqali tasdiqlangan. Universitet va raqamli rivojlanish agentligi bayonotlarida voqea 25–26 iyun 2026 kunlari e'lon qilingan hamda Inha University in Tashkentning ijtimoiy postlarida ko‘rsatilgan. Vazir Sherzod Shermatov laboratoriyani ko‘zdan kechirib, talabalar ishlarini baholadi va namoyish qilingan texnologiyalar haqida fikr bildirdi. Rasmiy ravishda laboratoriya sun'iy intellekt, mashinani o‘rganish, ma'lumotlarni tahlil qilish va intellektual tizimlar bo‘yicha amaliy mashg‘ulotlar va tadqiqotlar uchun mo‘ljallangani e'lon qilindi.

• Ochilish rasmiy bayonotlar va universitet postlari bilan tasdiqlandi.
• Vazirning ishtiroki laboratoriyaga davlat e'tiborini ko‘rsatadi.
• Laboratoriya amaliy ko‘nikmalar, robototexnika va tadqiqotlarni tijoriylashtirishni qo‘llab‑quvvatlashga yo‘naltirilgan.

Bu bayonotda «birinchi» degan ta'rif ishlatilgan, lekin bu da'vo boshqa ta'lim yoki markaziy tashabbuslar bilan aralashmasligi kerak. Mavjud milliy loyihalar va boshqa universitet markazlari ham AI sohasida faoliyat yuritmoqda; shuning uchun Inha laboratoriyasi yangi institutsional nuqta sifatida ajralib turadi.

Laboratoriyaning funksiyalari va qanday ishlaydi

Rasmiy ta'rifga muvofiq, laboratoriyaning amaliy funksiyalari quyidagicha:

• Talabalarga loyihalar uchun jihozlangan makon va uskunalar taqdim etish.
• Robototexnika va intellektual boshqaruv tizimlari bo‘yicha demonstratsiyalar va laboratoriya ishlarini tashkil etish.
• Ma'lumotlarni yig‘ish, tahlil qilish va mashinani o‘rganish modellari ustida amaliy mashg‘ulotlar o‘tkazish.
• Ilmiy guruhlar va talabalar o‘rtasida tadqiqotlarni tijoriylashtirish, sanoat muammolarini hal qilish bo‘yicha hamkorliklarni muhokama qilish.

Amaliy jihatdan bunday laboratoriya quyidagi tarkibiy elementlar bilan ishlaydi: ma'lumotlar bazalari va masofaviy/yaxlit saqlash, GPU va server hisoblash kuchi, robotika platformalari va sensorlar, hamda laboratoriya dasturlari va o‘quv-modullar. Rasmiy xabarda laboratoriyaning aniq texnik jihozlanishi va doimiy moliyalashtirish manbalari haqida batafsil ma'lumot berilmagan; shu sababli uning operatsion qobiliyati va kengayish imkoniyati hozircha to‘liq ochiqlanmagan.

Ta'lim va ilmiy salohiyat: imkoniyatlar

Inha universitetidagi yangi lab quyidagi tizimli imkoniyatlarni ochishi mumkin:

• Talabalar uchun real dunyo muammolariga mos keladigan projektlar orqali amaliy tajriba taqdim etish.
• Magistrlik va ilmiy izlanishlarga qulay sharoit yaratish, kichik ilmiy guruhlarni qo‘llab‑quvvatlash.
• Robototexnika va boshqaruv tizimlari bo‘yicha laboratoriya mashg‘ulotlari orqali kadrlar malakasini oshirish.
• Universitet va sanoat o‘rtasida grant, stajirovka va startaplarni rag‘batlantirish orqali ilmiy natijalarni tijoriylashtirish.

Bu imkoniyatlar haqiqiy natijaga aylanishi uchun bir nechta element muhim bo‘ladi: doimiy va shaffof moliyalashtirish manbalari; tajribali ilmiy xodimlar va mentorlar; sanoatga ochiq hamkorlik mexanizmlari; va talabalar uchun loyihalarni amalga oshirishga imkon beruvchi infratuzilma. Vazirlik vakilining ochilish tadbirida ishtiroki kelgusida milliy programmalarga ulanish va grant imkoniyatlarini oshirishga turtki bo‘lishi mumkin, ammo bu hali aniq taqvim yoki kafolat tariqasida bildirilmagan.

Sanoat, startaplar va siyosiy ta'sir: qanday o‘zgarishi mumkin

Laboratoriyaning sanoat va siyosatga ta'siri ikki yo‘nalishda ko‘zga tashlanadi:

• Sanoat bilan hamkorlik. Laboratoriya mahsulot yoki xizmat loyihalarini ishlab chiqish uchun laboratoriyadan chiqadigan prototiplar, bitimlar yoki stajirovkalar orqali korxonalar bilan bog‘lanishi mumkin. Bu ayniqsa mahalliy startaplar va kichik kompaniyalar uchun muhim resurs bo‘ladi.
• Siyosiy uyg‘unlik va kadrlar yetkazib berish. Vazirlik ishtiroki ta'lim va raqamli strategiyalarni muvofiqlashtirishga yo‘l ochadi, qaysiki davlat dasturlari va grantlari orqali kadr tayyorlashni kuchaytirishi mumkin.

Ammo hozirgi bosqichda laboratoriyaning sanoat bilan qanchalik chuqur integratsiyalashishi va qanday moliyaviy tijoriy mexanizmlar orqali natijalarni bozorga chiqarishi aniqlanmagan.

Cheklovlar, xavf va ochiq savollar

Rasmiy ma'lumotlar ochilish haqidagi asosiy faktlarni tasdiqlasa-da, muhim cheklovlar va noaniqliklar saqlanib qolmoqda:

• Moliyalashtirish manbalari va barqarorlik haqida ma'lumot yo‘q.
• Doimiy ilmiy xodimlar va ularning malaka darajasi haqida ochiq ro‘yxat berilmagan.
• Laboratoriyaning boshqa universitetlar va mustaqil tadqiqotchilar uchun ochiqligi qanday ta'minlanishi noma'lum.
• Aniq vaqt rejalari, grantlar yoki sanoat bilan imzolanadigan kelishuvlar hozircha e'lon qilinmagan.

Bu masalalar laboratoriya faoliyatini uzoq muddatdagi muvaffaqiyatini belgilaydi; shuning uchun kelgusi haftalar va oylar ichida qo‘shimcha hujjatlar, grant e'lonlari va hamkorlik protokollari e'tiborga olinadi.

Qanday foydalanish mumkin: talabalar va sanoatga amaliy tavsiyalar

• Talabalar: o‘z kurs loyihalarini laboratoriya sharoitida amalga oshirish imkoniyatidan foydalaning, mentor va seminarlarni kuzatib boring hamda tijoriy yo‘nalishlar uchun loyiha natijalarini hujjatlashtiring.
• Universitet xodimlari: tashqi moliyalashtirish uchun grantlar va sanoat hamkorliklari bo‘yicha strategiyani ishlab chiqing, doimiy ilmiy jamoani shakllantirishga e'tibor qarating.
• Sanoat vakillari: laboratoriyaga real dunyo muammolarini taklif qiling, stajirovka va hamkorlik modellari ustida kelishuvlar yarating.

Yakuniy xulosa va kuzatuvlar

Inha University in Tashkentda ochilgan sun'iy intellekt laboratoriyasi ta'lim va tadqiqot infratuzilmasiga qo‘shimcha nuqta yaratadi va talabalar uchun amaliy imkoniyatlarni kengaytiradi. Vazirlik ishtiroki loyihaning strategik ahamiyatini ko‘rsatadi, biroq moliyalashtirish, doimiy xodimlar va sanoat integratsiyasi bo‘yicha batafsil rejalar hozircha e'lon qilinmagan. O‘zbekistonning AI infratuzilmasi doirasida bu laboratoriya o‘z o‘rnini topishi uchun keyingi bosqichda ochiq hamkorliklar, grantlar va aniq natijalar — loyihalar, stajirovkalar yoki tijoriy mahsulotlar — ko‘rilishi kerak.

Manba: asl material ↗